Ból dziąsła bywa niegroźny, ale nie warto go ignorować, gdy trwa dłużej niż kilka dni, nasila się albo towarzyszy mu krwawienie, obrzęk lub gorączka. W gabinecie dr Gajdy stawiamy na wczesne wykrywanie i leczenie stanów zapalnych dziąseł i przyzębia, bo to najskuteczniejszy sposób, by zachować zdrowe zęby. Umów wizytę w naszym gabinecie.
Co zrobić, zanim dotrzesz do dentysty?
Przy bólu dziąsła, do czasu wizyty, można złagodzić dolegliwości kilkoma prostymi sposobami:
Te sposoby mogą złagodzić dyskomfort, ale nie leczą przyczyny. Jeśli ból dziąsła nie ustępuje w ciągu kilku dni, zgłoś się do gabinetu.
Najczęstsze przyczyny bólu dziąsła
Niewłaściwa higiena jamy ustnej to najczęstsza przyczyna bólu i stanu zapalnego dziąseł. Zbyt rzadkie lub zbyt krótkie szczotkowanie oraz pomijanie nitkowania sprzyjają odkładaniu się płytki bakteryjnej na linii dziąsła.
Kamień nazębny
Kolejna przyczyna bólu w okolicy dziąsła to kamień nazębny. Zaniedbana płytka bakteryjna z czasem zamienia się w kamień, który dodatkowo drażni dziąsło. Pojawia się zaczerwienienie i opuchlizna, dziąsło zaczyna krwawić przy szczotkowaniu, a z czasem może boleć. Więcej o tym, jak rozpoznać i usunąć kamień nazębny, przeczytasz w artykule Kamień nazębny – cichy zabójca Twoich dziąseł | dr Gajda.
Ropień
Ropień to zbiornik ropy przy korzeniu zęba lub w dziąśle. Daje zwykle silny, pulsujący ból, obrzęk dziąsła lub twarzy, czasem gorączkę, a także ropny wyciek i nieprzyjemny smak w ustach. Wymaga pilnej wizyty u dentysty.
Afty i opryszczka
Ból w jednym, konkretnym miejscu może też wynikać z aft (drobnych, bolesnych owrzodzeń) lub opryszczki. Zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1–2 tygodni; jeśli utrzymują się dłużej niż 2–3 tygodnie, trzeba zgłosić się do lekarza.
Ból dziąsła a próchnica zęba
Ból zęba objętego próchnicą potrafi promieniować na okoliczne dziąsło, więc czasem trudno na pierwszy rzut oka stwierdzić, co dokładnie boli: ząb czy dziąsło wokół niego. Ząb z głęboką próchnicą boli zwykle na słodkie, zimne lub gorące, a czasem samoistnie, zwłaszcza w nocy. Najlepszą profilaktyką jest codzienna higiena, zdrowa dieta i regularne przeglądy stomatologiczne. Higienistki w naszej klinice przypominają pacjentom na każdej wizycie, że zęby należy myć co najmniej dwa razy dziennie przez minimum 2 minuty, używając pasty z fluorem, który wzmacnia szkliwo.
Zapalenie dziąseł
Zapalenie dziąseł (gingivitis) to wczesna, odwracalna forma choroby, wywołana zalegającą płytką bakteryjną, czyli biofilmem złożonym z wielu gatunków bakterii. Objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem i krwawieniem. Ból bywa niewielki, często to raczej tkliwość przy dotyku i szczotkowaniu. Nieleczone zapalenie dziąseł może przejść w zapalenie przyzębia (periodontitis), które niszczy tkanki podtrzymujące ząb, prowadzi do jego rozchwiania, a w końcu do utraty.
Nie warto bagatelizować stanu zapalnego w jamie ustnej. W zapaleniu przyzębia istotną rolę odgrywają m.in. bakterie Porphyromonas gingivalis, które mogą przedostawać się z jamy ustnej do krwiobiegu. Zapalenie przyzębia bywa wiązane z wyższym ryzykiem chorób układu krążenia i zapalenia stawów, a w przypadku chorób układu nerwowego są obecnie prowadzone badania. Eksperci podczas Światowego Dnia Zdrowych Dziąseł, obchodzonego co roku 12 maja, podkreślają, że zapalenie dziąseł i choroba przyzębia są w większości przypadków wynikiem nieprawidłowej higieny jamy ustnej.
Krwawienie dziąseł
Krwawienie dziąseł może sygnalizować stan zapalny wywołany reakcją układu odpornościowego na biofilm bakteryjny (płytkę nazębną). Niekiedy pojawia się samoistnie: dziąsło krwawi bez dotykania czy szczotkowania, a krew widać na poduszce lub podczas jedzenia. Krwawienie i ból dziąsła zaskakująco często występują u młodszych pacjentów odwiedzających nasz gabinet.
Z raportu Ministerstwa Zdrowia po zakończeniu programu „Monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej na lata 2016–2020” wynika, że u ok. 30 proc. 18-latków występuje krwawienie dziąseł wymagające interwencji stomatologicznej. Dlatego krwawienie, nawet bez bólu, warto skonsultować z dentystą. Sposoby na krwawiące dziąsła znajdziesz w następnym artykule.
Ból dziąsła przy wyrzynającej się ósemce
U młodszych dorosłych pacjentów częstą przyczyną bólu dziąsła na końcu szczęki lub żuchwy jest wyrzynający się ząb mądrości. Dziąsło wokół niego może być opuchnięte i bolesne, zanim ząb w pełni się pokaże. Gdy dziąsło nad częściowo wyrżniętą ósemką ulega zapaleniu (zapalenie okołokoronowe), mogą dojść objawy nieprzyjemny smak w ustach, obrzęk i trudności w otwieraniu ust. Taki stan wymaga oceny dentysty.
Podrażnienie mechaniczne
Źle dopasowana proteza, aparat ortodontyczny, twarda szczoteczka albo zbyt agresywne szczotkowanie mogą fizycznie podrażniać dziąsło i wywoływać ból przy dotyku w konkretnym miejscu. Tego typu dolegliwości zazwyczaj mijają same po wyeliminowaniu czynnika drażniącego.
Czy ból zęba może brać się z dziąsła?
Tak, to częste i mylące zjawisko. Ząb i dziąsło są unerwiane przez gałęzie tego samego nerwu (trójdzielnego), dlatego trudno dokładnie określić źródło bólu. Zapalenie dziąseł może dawać wrażenie, że boli konkretny ząb, mimo że sam ząb jest zdrowy. I odwrotnie: problem w zębie (np. głęboka próchnica) może objawiać się bólem dziąsła wokół niego. Charakter bólu daje pewną wskazówkę:
Jednoznaczne rozróżnienie wymaga jednak zwykle badania u dentysty, czasem ze zdjęciem RTG.
Jak to odróżnić ból dziąsła i ból zęba?
Korzenie górnych zębów trzonowych i przedtrzonowych sąsiadują bezpośrednio z zatokami szczękowymi, dlatego zapalenie zatok potrafi dawać ból bardzo podobny do bólu zęba lub dziąsła w górnej szczęce. Kilka wskazówek, które mogą pomóc w rozróżnieniu:
Jeśli nie masz pewności co do źródła bólu, najbezpieczniej skonsultować to najpierw z dentystą. Badanie stomatologiczne szybko wykluczy lub potwierdzi przyczynę stomatologiczną.
Najczęściej zadawane pytania o ból dziąsła
Lekkie podrażnienie mechaniczne zwykle tak. Jeśli ból utrzymuje się dłużej niż kilka dni albo się nasila, to znak stanu zapalnego, który sam nie ustąpi i wymaga wizyty u dentysty.
Najbezpieczniejsza domowa metoda to letnia woda z solą. Silnych płukanek nie stosuj bez konsultacji z dentystą, zwłaszcza dłużej niż kilka dni.
Tak. Ząb i dziąsło są unerwione przez ten sam nerw, więc stan zapalny dziąsła bywa odczuwany jako ból zęba, mimo że ząb może być zdrowy (więcej w sekcji wyżej).
Może to oznaczać szerszy stan zapalny obejmujący kilka zębów albo problem z zatokami. W obu przypadkach warto zgłosić się do dentysty.
Ból zatok nasila się zwykle przy pochylaniu głowy i towarzyszy mu katar lub zatkany nos, a ból zęba i dziąsła przy gryzieniu i kontakcie z gorącym lub zimnym. Pewną diagnozę daje jednak dopiero badanie.
Najczęściej przyczyną jest wyrzynający się ząb mądrości, także w postaci zapalenia okołokoronowego (opis w sekcji o ósemce).
źródła:
Zapraszamy do kontaktu
Umów się na wizytę
jeszcze dziś!
