Popularny ruchomy aparat ortodontyczny, płytka Schwarza, jest idealnym rozwiązaniem przy korygowaniu niektórych wad zgryzu, stosowanym najczęściej u dzieci. Może też być wykorzystywany u dorosłych. Daje dobre efekty, o ile wada nie jest zbyt poważna a pacjent ściśle stosuje się do zaleceń ortodonty w trakcie leczenia.

Co to jest płytka Schwarza?

Jest to rodzaj ruchomego aparatu ortodontycznego wykorzystywanego najczęściej u dzieci między 11 a 14 rokiem życia. Stosuje się go przed okresem dojrzewania, gdy kości żuchwy i szczęki są jeszcze na tyle plastyczne, że pozwalają łatwo skorygować wadę. Ma szczególne zastosowanie w przypadku uzębienia mieszanego, gdy w jamie ustnej są zarówno mleczaki, jak i zęby stałe. Służy do leczenia różnych wad zgryzu. Jest indywidualnie dostosowywany do konkretnego pacjenta i wady.

Płytka Schwarza składa się z trzech głównych elementów – akrylowej podstawy indywidualnie dobranej do uzębienia pacjenta, metalowych łuków zębowych i specjalnych drucianych klamer zaczepianych na zębach, pozwalających utrzymać na nich aparat.

Do tego zestawu konieczne jest dobranie czynnych elementów, których zadaniem jest skorygowanie konkretnych wad zgryzu. Są to np. sprężyny przesuwające zęby, śruby rozszerzające żuchwę i szczękę. Często konieczne okazuje się zastosowanie u danego pacjenta dwóch płytek Schwarza – osobno dla szczęki i osobno dla żuchwy.

Aparat Schwarza może być w różnych kolorach i wzorach, w zależności od upodobań pacjenta. W przypadku dzieci możliwość doboru kolorowego aparatu a nawet wytłoczenia na nim obrazka np. z motywem bajkowym, jest dodatkową zachęta do noszenia.

Płytka Schwarza ma wiele innych zalet – jest samodzielnie wyjmowana (zdejmowanie i zakładanie aparatu nie sprawia trudności nawet najmłodszym, można ją zdjąć np. w czasie treningu ), łatwa do utrzymania higieny (wyjęty z ust aparat można myć zwykłą szczoteczką do zębów i pastą), ma stosunkowo niską cenę (kilkaset złotych za jeden łuk) i daje przeważnie dobre efekty leczenia.

Kiedy stosować aparat Schwarza?

Taka płytka służy do korygowania co prawda wielu różnych, ale stosunkowo niewielkich, małych bądź średnich wad zgryzu, raczej lekkich wychyleń zębów. Na pewno nie ma zastosowania przy bardzo poważnych wadach. Najczęściej wykorzystuje się ją do rozszerzenia górnych i dolnych łuków zębowych. Możliwe to jest dzięki stymulacji przyrostu kości na szerokość. Ma zastosowanie głównie u dzieci przed okresem wzrostu (u dziewczynek w wieku ok. 11-12 lat, u chłopców 13-14 lat ).

Ile trwa leczenie płytką Schwarza?

Efekty leczenia aparatem Schwarza zależą zarówno od samej wady, jak i systematyczności noszenia płytki. Trzeba ją stosować tak długo aż luki zębowe uzyskają kształt, o który chodzi w leczeniu.

Powinno się nosić aparat przez około 16 godzin w ciągu doby, w tym przez całą noc. Minimalny czas, to godziny snu. W dzień należy to robić w czasie zajęć o charakterze statycznym, np. przy oglądaniu telewizji, czytaniu, odrabianiu lekcji. Preferowany okres noszenia aparatu określa ortodonta i należy trzymać się ściśle jego zaleceń.

Cały proces leczenia wady zgryzu płytką Schwarza może potrwać od roku do kilku lat. Przy systematycznym noszeniu pierwsze efekty mogą być już widoczne po dwóch miesiącach. Po leczeniu zalecany jest okres retencji, czyli używania aparatu, ale już bez aktywacji jego elementów.

Na początku podczas leczenia płytką mogą wystąpić pewne kłopoty z wymową, czy jedzeniem pokarmów. Dlatego też zaleca się wykonywanie określonych ćwiczeń (np. przesadnie wyraźne czytanie na głos).

W wielu przypadkach dzięki aparatowi ruchomemu zastosowanemu w młodym wieku można uniknąć w przyszłości noszenia aparatu stałego. Aparaty Schwarza mogą być też wykorzystywane u dorosłych, ale ich działanie będzie jednak ograniczone (ze względu na zakończony proces wzrostu kości) a czas leczenia dłuższy.